Nhiều người đi làm bắt đầu học tiếng Anh giao tiếp bằng cách làm tất cả cùng lúc: học từ mới, ôn ngữ pháp, xem phim, đăng ký lớp nói. Sau vài tuần thì rối, vì không biết mình đang tiến bộ ở đâu và nên làm gì tiếp theo.
Học giao tiếp có thứ tự riêng. Dưới đây là lộ trình 4 giai đoạn mà bạn có thể dùng để định vị bản thân.
Trước khi nói được, bạn cần nghe ra điều người khác đang nói. Ở giai đoạn này, mục tiêu rất nhỏ: nghe một câu ngắn, rõ, về tình huống quen thuộc và hiểu được ý chính. Chưa cần hiểu từng từ.
Người nói tự nhiên không ghép từng từ riêng lẻ. Họ dùng những cụm có sẵn như "Could you send me the file?" hay "I'll get back to you by Friday." Giai đoạn này, bạn gom một kho cụm câu dùng được ngay thay vì học thêm từ rời rạc.
Mục tiêu thực tế: thuộc 50 cụm cho các tình huống bạn dùng nhiều nhất. Con số nhỏ nhưng đủ để bạn bắt đầu thấy mình "có thứ để nói".
Đây là lúc bạn đưa cụm câu ra khỏi đầu và vào miệng. Bạn nghe một câu mẫu rồi nhại lại, sau đó tự thay một phần (đổi thời gian, đổi tên người, đổi việc) để tạo câu mới của riêng mình.
Ví dụ từ mẫu "Could we move the meeting to Monday?", bạn tự tạo ra "Could we move the call to Thursday morning?". Bước thay thế này nhỏ nhưng quan trọng: nó biến câu thuộc lòng thành câu bạn thật sự dùng được.
Ở giai đoạn này bạn bắt đầu nói không có mẫu: trả lời câu hỏi bất ngờ, kể lại việc mình làm, giải thích ý kiến. Sẽ có lỗi, có chỗ ngập ngừng, và đó là điều bình thường. Mục tiêu của giai đoạn này là giữ cuộc trò chuyện tiếp tục, không phải nói hoàn hảo.
Hỏi bản thân ba câu:
Nếu cả ba đều "có rồi", hãy sang giai đoạn 4 và tập nói với người thật hoặc tự nói một mình.
Không cần học xong giai đoạn này mới sang giai đoạn khác. Mỗi ngày 15 phút, bạn có thể dành vài phút cho giai đoạn đang yếu nhất và để các giai đoạn còn lại chạy nhẹ song song.